(Ε)ξέλαση

                   Η    (Ε)ΞΕΛΑΣΗ   του Δημ. Ι. Κολέτσου

            .... ή  βρέχει σ' όλο το χωριό ή σ' όλο είναι λιακάδα.      Γ. ΣΤΡΑΤΗΓΗΣ

Ντάν-ντάν- ντάν-ντάν ??.. Η μεγάλη καμπάνα του Άη-Γιώργη χτυπούσε εκείνη την ημέρα ασταμάτητα. Ήξερα το χαρμόσυνο χτύπημα της καμπάνας για τους εσπερινούς και τις λειτουργίες (  Ντάν-ντάν- ντάν-ντάν) ή το λυπημένο για τις κηδείες ( Ντάν-ντάν- ντάν-ντάν).

 - Σήμερα όμως ξαφνιάζομαι, πετάγομαι, και λέω στη Μάνα μου: <<πάω να δω, τι γίνεται;.Μην τρέχεις, παιδάκι μου μου λέει: <<Γίνεται ξέλαση>> και μου εξήγησε.

   - Όταν γινόταν κάποιο έργο (όπως το φύτεμα αμπελιού) που χρειαζόταν πολλά χέρια, όλο το χωριό έτρεχε να βοηθήσει, για να τελειώσει η δουλειά την ίδια μέρα.

  - Αλλά αυτά που μου είπε η μάνα μου, δεν μου αρκούσαν. Ήθελα να δω, από κοντά, τι γινόταν και παίρνω το δρόμο της Λυκούργαινας, του Κρητικού, του Σαράντου και βλέπω να κατεβαίνουν γυναίκες κρατώντας πανέρια με λαλαγκίδες (1), τυριά ψωμιά κ.α καθώς και μπότες (2) με κρασί και να κατηφορίζουν κατά τη Σκάλα να φιλέψουν τους άντρες που έχουν αρχίσει να ανοίγουν γουβιά και να φυτεύουν τις κλιματόβεργες, για να γίνει το νέο αμπέλι τουΚάππου.

  - Ήταν ένα μαρτιάτικο Σάββατο του 1937 ή του 1939, δεν θυμάμαι ακριβώς, γιατί και τις δύο χρονιές φυτεύθηκαν τα αμπέλια του Αποστόλη Κάππου και του Αγγελή Καππου στη Σκάλα. Ήταν μια μέρα ηλιόλουστη κι όλη αυτή η μάζωξη του κ΄σμου και το πήγαινε-έλα στο δρόμο έδινε μια πρωτόγνωρη εικόνα γιορτής που έσπαζε την καθημερινότητα της ζωής του Χωριού.

   - Τα αμπέλια τα φύτευαν συνήθως Σάββατο και η ευχή που έδιναν ήταν <<να πιάσει σα(ν) βάτο>>. Ήταν τότε που οι άνθρωποι της μικρής κοινωνίας του χωριού βρίσκονταν πιο κοντά και έτρεχαν, πρόθυμα και χωρίς ενδοιασμούς στις προσκλήσεις του κάθε συγχωριανού και ζούσαν δικές τους τις ανάγκες στου, μετείχαν δε στις χαρές και στις λύπες όλων. Ήταν τότε που ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα οι στιχοι του ποιητή (τους αναφέρω στην αρχή) για να δείξουν, μεταφορικά, τη σύμπνοια και την αλληλεγγύη, που πρέπει να έχουν οι άνθρωποι του χωριού.

 (Ε)ξελαση Χτίσιμο Σπιτιού

  Ολοι μαζί στη δουλειά.....

  - Ξέλαση γινόταν και για άλλες δουλειές (όχι μόνο για αμπέλια) και όχι μόνο Σάββατο αλλά και Κυριακές, όπως στην περίπτωση του αμπελιού του <<Βασίλη Αντώνη>> στην τοποθεσία Χιλιμοϊδού της ΑΥΛΩΝΑΣ.

  - Ένα χειμωνιάτικο βράδυ που βρέθηκα στο χωριό με τα κούτσουρα φουντωμένα να τριζοβολάνε στο τζάκι η αδελφή μου η Τούλα  (χήρα συζ. Αντων. Β. Σταυροπούλουμου εξιστόρησε τα παρακάτω σχετικά, όπως της τα είχε διηγηθεί η γριά Ολυμπία (3)(η Μάνα του πεθερού της).

   - Ο τότε πρόεδρος της Κοινότητας <<Αντρέα-γύφτος>> (Ανδρέας Χρ. Γυφτόπουλος),  παρακαλεί μια Κυριακή, στην εκκλησία, τον παπά, να τελειώσει νωρίτερα την λειτουργία, γιατί έπρεπε να πάνε όλοι να φυτέψουνε τ? αμπέλι. Τηρούσαν δε το έθιμο όποιος κατάφερνε να βγεί πρώτος (σκάβοντας γουβιά) στο τέρμα του χωραφιού και να φτιάξει το <<σταυρό>> (δηλ. πεντε ή έξι γουβιά σε σχήμα σταυρού) όχι μόνο εθεωρείτο ο πιο δυνατός αλλά έπαιρνε και δώρο, για το επίτευγμα, γιατί του έριχναν όλοι χρήματα?..

(Ε)ξελαση Όλοι μαζί για Γλέντι

....Ολοι μαζί για το γλέντι και το φαγόποτι.

  - Στο φύτεμα αυτού του αμπελιού το σταυρό τον είχε πετύχει ο <<Τασιώνης>> τουΠαπαμεινώντα ο μετέπειτα γνωστός  <<Παπατάσης>> του χωριού, που εποίμανε τα τρία χωριά (ΑΥΛΩΝΑ, ΣΚΛΑΒΕΪΚΑ, ΚΑΛΙΤΣΑΙΝΑ) επί 50 συναπτά χρόνια.

  - Δε λείπει και στη σημερινή εποχή η συμμετοχή των συγχωριανών σε ανάλογες περιπτώσεις αλλά σπανίζει, είτε γιατί τώρα πια δεν υπάρχουν τέτοιες ανάγκες (κάπου-κάπου φυτεύει κάποιος αμπέλι σήμερα), είτε γιατί έχει ατονήσει ως ένα βαθμό, το ένδιαφέρον για τα κοινά και ο καθένας περιορίζεται στα ατομικά του συμφέροντα.

  (1) λαλαγκίδες :είδος γλυκίσματος σε σχήμα μικρού πλακούντος (πίτας) που γίνεται από αλεύρι και λάδι και, αφού τηγανιστεί, αλείφεται με μέλι.
  (2) μπότης : μικρό δοχείο (γυάλινο) για νέρο ή κρασί 5Kg συνήθως, που για προστασία του γυαλιού, περιβάλεται με πλέγμα πλαστικου.
  (3) Η γριά Ολυμπία : ήταν σύζυγος του Αντώνη Β. Σταυροπούλου το γένος (Θεοδ. Κολέτσου) η οποία έζησε πολλά χρόνια και είχε αφήσει εποχή, στην ΑΥΛΩΝΑ, για τη δυναμικότητα, τη λεβεντιά και τη μνήμη της.