Γ.Π. Η ζωή και η δράση του

Η  ζωή  και  η  δράση  του αείμνηστου  δημοσιογράφου

ΓΙΑΝΝΗ   Γ.  ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

(1923-2002) 

   Στις 02 Οκτωβρίου 2002 ο Γιάννης Παπαγεωργίου έφυγε για το ταξίδι χωρίς επιστροφή χτυπημένος από την ανίατη ασθένεια. Τα ογδόντα χρόνια της ζωής του ήταν χρόνια δημιουργίας στους τομείς που απασχολήθηκε αλλά και προσφοράς στην κοινωνία και ιδιαιτέρα στην πατρίδα του την Μεσσηνία και την γενέτειρα του την Αυλώνα Τριφυλίας.

     Μια ζωή  έντονη γεμάτη αγώνες με ρίσκα και αβεβαιότητες που μόνο ο Γιάννης έπαιρνε και ξεπερνούσε για να φθάσει στην Ιθάκη του καταξιωμένος συγγραφέας, εκδότης , δημοσιογράφος, οικογενειάρχης, «νοματαίος» όπως αποκαλούσε ο ίδιος τους ολοκληρωμένους ανθρώπους. Και όλα αυτά από το μηδέν «δραπετεύοντας» από το χωριό του την Αυλώνα σε ηλικία 15 χρόνων για καλύτερη τύχη στην Αθήνα.      

  Γεωγραφικά ο Γιάννης κινήθηκε κυρίως σε τρεις περιοχές ,Αθήνα , Γερμανία , Κυπαρισσία, έχοντας πάντοτε την συναισθηματική του έδρα στην γενέτειρα του την Αυλώνα.  Βέβαια με έδρα τα παραπάνω μέρη ταξίδευσε σε όλο τον κόσμο επαγγελματικά ή για αναψυχή.

   Επιχειρηματικά  ο Γιάννης ασχολήθηκε με διάφορα επαγγέλματα, εκείνο όμως το οποίο του ταίριαζε καλύτερα ήταν του δημοσιογράφου. Αυτό το επάγγελμα έκανε από τα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής του ζωής μέχρι την συνταξιοδότηση του παράλληλα με τις άλλες απασχολήσεις του.

   Οικογενειακά με την αγαπημένη του σύζυγο Μαρία απέκτησαν τέσσαρα παιδιά στα οποία ο Γιάννης συμπαραστάθηκε με τον καλλίτερο τρόπο , τα οποία είδε αποκατεστημένα με εγγόνια και δισέγγονα . Παράλληλα ο Γιάννης ήταν δια βίου δεμένος με όλα του τα αδέλφια και τα ανίψια του και θα μπορούσαμε να πούμε ότι σε αυτή την πολυπληθή οικογένεια ήταν ό άτυπος αρχηγός.

 

                                                              Η ζωη του

Φύση ανήσυχο πνεύμα. Από την Γ΄ γυμνασίου "δραπετεύει" (κατά δική του έκφραση) για το κλεινόν άστυ. Στην Αθήνα δεν τα βρήκε καλά. Πήγε "υπάλληλος" σε... λάντζα. Και τη νύ­χτα παρακολουθούσε στη Μέση Εμπορική Σχολή. Την ίδια ε­κείνη περίοδο μαθαίνει γερμανικά. Παράλληλα ανακαλύπτει πως έχει το χάρισμα να γράφει. Στα 22 του χρόνια, το 1945 εκδίδει το πρώτο του βιβλίο  «Πολιτικά, ιστορικά και κοινωνικά δοκί­μια».'Έχει πάρει έναν καλό δρόμο. Από το 1945,  συνεργάστηκε ως ελεύθερος συντάκτης στις εφημερίδες "Ακρόπολη" και "Απογευματινή ". Με αποστολές πότε στο Μοριά και πότε στην υπόλοιπη Ελλάδα πληροφορεί το αναγνωστικό κοινό των εν λόγω εφημερίδων για τα καυτά προβλήματα της επαρχιακής Ελλάδας.

     Το 1947 τον "κόβει" το στρατιωτικό. Επιλέγεται να υπηρετήσει ως Έφεδρος  Αξιωματικός. Τον στέλνουν στη Σύρο. Εκεί θα εκπαιδευτεί. Αλλά κι εκεί βρίσκει την ευκαιρία ν' ασχοληθεί με τον έντυπο λόγο. Η εφημεριδούλα της Σχολής του παραχωρεί διάφορες στήλες: Γράφει κύρια άρθρα, διάφορα πεζογραφήματα, σατιρικά ολιγόστιχα κ.λπ.

   Μετά τη Σχολή μετεκπαιδεύεται στα ΣΕΜ. Τον στέλνουν στην Θράκη. Περνάει στην ανατολική και δυτική Μακεδονία. Φτάνει μέχρι το Βίτσι. Γνωρίζει τη φωτιά της πρώτης γραμμής από κοντά. Ο εμφύλιος μαίνεται. Οι άλλοι πίσω, άλλο μαρτύριο αυτοί. Οι μεν φοβούνται για τα παιδιά τους στο πόλεμο, οι δε εκπατρίζονται για τη Μακρόνησο, τα Γιούρα, τη Φολέγανδρο, τον Αη Στράτη.

     Το Γιάννη Παπαγεωργίου τον στέλνουν στη Μακρόνησο Αξιωματικό εθνικής και ηθικής αγωγής. Εκεί γνωρίζει μια άλλη εικόνα της ζωής - που δεν τη φανταζότανε. Γίνεται μάρτυρας ανατριχιαστικών σκηνών. Επαναστατεί. Σε δίκη της εφημερίδας "ΜΑΧΗ" Αθηνών, που υποστηρίζεται βασικά από το εξωτερικό με κορυφαίο συμπαραστάτη την "Κεντρική Επιτροπή της Ενώσεως για τα δικαιώματα του Ανθρώπου", εκεί λοιπόν θα ειπεί τα πράγματα όπως τα είδε και τα έζησε (ως Αξιωματικός εθνικής και ηθικής αγωγής). Νιώθει εγκλωβισμένος σ' ένα θέατρο άγριων παθών...

      Οι κατήγοροι έπεσαν από τα σύννεφα. Οι Ραδιοφωνικοί Σταθμοί  Ρωσίας, Ευρώπης και λοιπών χωρών, Ασίας και Αφρικής, αναφέρονται στ' όνομα του και στις κατηγορίες του. Τον ηρωοποιούν. Άλλο για τους εδώ: δε μέτρησε η αγάπη του στην αλήθεια. Αντίθετα. Αλλάζουν τα πάντα γύρω του: Τον έστειλαν στη Γυάρο εξόριστο, στρατιώτη. Η αλήθεια είναι μαρτυρημένο, πληρώνεται σκληρά. (Προμηθέας, Σωκράτης, Χριστός, και μυριάδες άλλοι επώνυμοι και ανώνυμοι).

    Το 1948 βγάνει το δεύτερο βιβλίο του με τον τίτλο:  "Η χαζοπροβατίνα". Είναι μια "λυρική αφήγηση", μας λέει ο ίδιος. Στη συνέχεια (μετά την περιπέτεια της "Μάχης" και της Γυάρου) μπαίνει ταχτικός συνεργάτης στην εφημερίδα "Αλλαγή". Τα άρθρα του συγκλονίζουν. Διαβάζεται από πολύ κόσμο, 'Έχει να πει σπουδαία πράγματα. Είναι   'τρομερός".

                         Δημοσιογραφικές επιτυχίες του Γιάννη Παπαγεωργίου

Γύρισε άτρωτος στην κοινωνική ζωή. Αισθάνεται ότι έπραξε το σωστό. Όμως στον πόλεμο δεν υπάρχει για τον αντίπαλο σωστό και δίκιο. Ο αντίπαλος είναι εχθρός. Η ζωή του δεν έχει αξία. Κι αν είναι ακόμη κι ομοαίμακτος αδερφός σου. Στον εμφύλιο είχαμε και τέτοιες περιπτώσεις. Ο Χριστός και ο λόγος του δεν έχουν θέση στον εμφύλιο. Και σε κανέναν πόλεμο. Όπως και στους άλλους, τους ανατολίτες, οι Μωάμεθ και Βούδας.

     Γύρισε όμως μ' ένα όπλο στο χέρι, ακατανίκητο. Κι αυτό ήταν η πέννα του. Πιάνει αμέσως δουλειά στον "Προοδευτικό Φιλελεύθερο". Εντυπωσιάζει από τα πρώτα του άρθρα. Τα θέματα του καυτά, επίκαιρα (για την εποχή εκείνη). Λαβαίνει μέρος σε αποστολές πολυήμερες. Ένα συγκλονιστικό ρεπορτάζ του για τους πολιτικούς εξόριστους δημοσιεύεται σε πολλές συνέχειες από τον "Προοδευτικό Φιλελεύθερο" με τον τίτλο "Τριάντα μέρες στο Αη-Στράτη". Και με υπότιτλους ανάλογους με το θέμα του. Στην 11η συνέχεια απ' όπου και το επόμενο απόσπασμα σημειώνει: "Αλληλεγγύη, Το μεγάλο δράμα των εξόριστων. - Εκείνοι που πέφτουν σκληρά κι εκείνοι που πέφτουν μαλακά. Αναμνήσεις των ταλαιπωριών

       Οι αποστολές του δημοσιογράφου Γιάννη Παπαγεωργίου το 1951 στον Αη -Στράτη και στο Τρίκερι έφεραν στο φως τις πληγές που άφηνε απούλωτες εκείνος ο πόλεμος, ο αδελφοκτόνος. Και σήμερα, μετά από τόσα χρόνια, τα κείμενα αυτά διαβάζονται με πολύ ενδιαφέρον. Είναι η ζωντανή ιστορία εκείνων που μαρτύρησαν για το πιστεύω τους στα ξερονήσια του Αιγαίου - που αξίζει να βγει και σε βιβλίο.

      Ένα άλλο άρθρο του, σε συνέχειες, αναφέρεται στην "απίστευτη ιστορία των φυλακών της Μακρονήσου". Και σε άλλο μιλάει για "τριάντα αποφυλακισθέντες που περιμένουν (έξω από το σταθμό) να γυρίσουν στα σπίτια τους". Σε άλλο άρθρο του μιλάει για τις "εργαζόμενες γυναίκες, τις πωλήτριες, τις εργάτριες, τις δακτυλογράφους, τις υπηρέτριες, τις ξενοδουλεύτρες". Αλλάζοντας θέμα μιλάει μέσω της "Αλλαγής" (πάλι) σε συνέχειες, για την "ανικανότητα και την αναφροδισία". Και σε άλλο επίσης άρθρο του αναφέρεται στο "τι γίνεται στο Μοριά" μετά την επικράτηση της "αλλαγής" (περίοδος Πλαστήρα).

      Αυτά εν ολίγοις από την πρώτη περίοδο της δημοσιογραφικής ζωής του ΓΙΑΝΝΗ Γ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Τρέχει σε κάθε γωνιά της Ελλάδας για να καταγράψει επί τόπου αυτά που δεν γνωρίζουν στα γραφεία και τις συνόδους οι μανδαρίνοι κι οι γραφειοκράτες. Του παραχωρούν πάντα τρεις στήλες από την πρώτη σελίδα. Και με ανάλογες διαφημίσεις για την κάθε του έρευνα. Και να σκεφτεί κανείς ότι ήταν παντρεμένος με δύο παιδιά. (Αργότερα ήρθαν άλλα δύο). Τρία αγόρια και μία κόρη - Παντρεύτηκε στα 21 του).

      Και στις δυο αυτές εφημερίδες παραθέτει πάντα πλούσιο φωτογραφικό υλικό από τους χώρους που ερευνά και καταγράφει. Σημασία άξια μνείας είναι ότι στην πρώτη σελίδα που γράφει ο Γιάννης Παπαγεωργίου γράφουν επίσης και οι Νίκος Τσιφόρος, Κώστας Βάρναλης (που του 'χε ιδιαίτερη αδυναμία), Π. Καψής κι ο δικός μας Δημήτρης Φωτιάδης.

    Ο Γιάννης Παπαγεωργίου  ήταν τότε παιδί 28 χρονών. Πολύ έμπειρος δημοσιογράφος. Δυναμικός. Με προσωπικό ύφος. Τα άρθρα του γενικά αποτελούν πηγές έρευνας για τα θύματα της τραγικής εκείνης περιόδου. Το ύφος του έχει τη δύναμη να τραβάει τον αναγνώστη από αρχής μέχρι τέλους.

                                      Η επιστροφή στην Τριφυλία

     Η Αθήνα όμως δεν τον "γεμίζει". Ξαναγυρίζει στην Τριφυλία - 1956. Εκδίδει το  «Τριφυλιακόν Βήμα». Εφημερίδα επαρ­χιακή μεν αλλά με λόγο πυκνό, καυτό, σεισμικό. Αναταράζει το τέλμα. Την ίδια χρονιά βγάνει το τέταρτο βιβλίο του με το τίτλο "Ψυχές χωρίς ήλιο". Είναι μια σειρά από διηγήματα. Το 1959 αφιερώνει ένα βιβλίο του με πολλές φωτογραφίες στο   "Δεσπότη που φεύγει". Πρόκειται για τον αείμνηστο  Δαμασκηνό.    Άλλα βιβλία του είναι το "Ιδού το φως", (πολιτική σύνθεση -   1969), "Οι Γίγαντες"(μυθιστόρημα - 1972), και η "Τελευταία δίκη" , (Πρακτικά - σάτιρα -1977).

      Για τα βιβλία του αυτά πολλοί είναι εκείνοι που έγραψαν ε­παινετικές κριτικές. Για τα βιβλία του "Οι Γίγαντες" και "Ψυ­χές χωρίς ήλιο" έχουμε στα χέρια μας πάρα πολλές κριτικές από φτασμένους λογοτέχνες και κριτικούς. Όλοι τους έχουν εντυπωσιαστεί από τη "μορφοποιημένη δύναμη του συγγραφέα, την πατριδολατρία και τη λαχτάρα για ελευθερία (στα μαύρα χρόνια της κατοχής και τα κατοπινά).

   Είναι σημαντικό το έργο του και στους δύο τομείς: της δη­μοσιογραφίας και της λογοτεχνίας. Η παρουσία του και  στους δύο αυτούς χώρους άφησε βαθιά ίχνη στο χτεσινό κό­σμο. Πέρασε σαν καυτός άνεμος από τον κόσμο των άναρ­χων καιρών. Αιφνιδίασετο κοινωνικό χάος. Ο ορίζοντας του Γιάννη Παπαγεωργίου  ήταν ολόπλευρα ανοιχτός. Το ελεύθε­ρο πνεύμα του κάλπαζε χωρίς να σκοντάφτει σε εμπόδια και προλήψεις.

    Το 'Τριφυλιακόν Βήμα" αναστέλλει την έκδοση του το 1964. Τα σχέδια του στον επιχειρηματικό χώρο δεν του βγαίνουν καλά. Φεύγει για τη Γερμανία. Με τη γυναίκα του και τα τέσ­σερα παιδία τους. Πάλι κι εκεί με τον Τύπο. Βγάζει το "Ελληνικόν Βήμα". Δημιουργεί ένα κλίμα παραδοχής. Μεσολαβούν επώνυμοι άρχοντες (Ωνάσης και λοιποί) και αλλάζει το κλίμα.Είναι μεγάλη ιστορία.

     Το 1976 γυρίζει στην Κυπαρισσία. Και επανεκδίδει το 'Τρι­φυλιακόν Βήμα", που το κράτησε σε θέση πύρινης αρθρο­γραφίας μέχρι το 1989. Από τότε βγήκε στη σύνταξη. Κι αποτραβήχτηκε σ' έναν γυάλινο Πύργο πάνω από τη Βλασάδα (περιοχή Ελαίας).

   Παράλληλα με την εκδοτική δραστηριότητα την ίδια εποχή ότι ο Γιάννης Παπαγεωργίουασχολήθηκε και ως επιχειρηματίας  και συνέφερε σημαντικά πράγματα στην ευρύτερη περιοχή της Κυπαρισσίας με την προβολή του τόπου, και την προσέλευση πολλών επενδυτών που  την έκαναν παραθεριστική κατοικία τους.

     Πρέπει να σημειωθεί ότι ο Γιάννης  δεν είχε καλή σχέση με το χρήμα ,και όταν οικονομικά ήρθε η άνοιξη μετά από πολλές δυσκολίες και μια πολυτάραχη ζωή ο Γιάννης Παπαγεωργίου έμεινε αυτός που ήταν που ξέρανε όλοι , χωρίς να αλλάξει συνήθειες ή χαρακτήρα.

                             Ο Αυλωνολάτρης  Γιάννης  Παπαγεωργίου

     Όπως είπαμε και παραπάνω ο Γιάννης όπου και να βρισκόταν το μυαλό του ήταν στην γενέτειρα του την Αυλώνα. Από τις αρχές της δεκαετίας το 1950 μέχρι τα τελευταία του υποστήριζε με θέρμη την επίλυση των προβλημάτων του χωριού και δεν αρνήθηκε να προσφέρει την βοήθεια του στους συγχωριανούς του όποτε του ζητήθηκε.

     Με την εφημερίδα του ανεξάρτητα από ποια ήταν η κοινοτική αρχή, ποια ήταν η κυβέρνηση κατά εποχές στήριξε με πάθος τα αιτήματα του χωριού και προωθώντας αυτά τα αιτήματα και ασκώντας κριτική στις τοπικές τότε εξουσίες  ώστε να μπορέσει να συμβάλει στην υλοποίηση κάποιων έργων για το χωριό.

     Με το   λογοτεχνικό του  έργο ο Γιάννης Παπαγεωργίου  πρόβαλε πολλαπλώς την Αυλώνα, διότι  έχει  ιδιαίτερες αναφορές στην Αυλώνα  και στην περιοχή της.

    Ήταν ιδρυτικό μέλος του Συλλόγου Αυλωνιτών της Αθήνας και πάντα έπαιζε σπουδαίο ρόλο μεταξύ των Αυλωνιτών  της διασποράς και τις μικρές σχετικά χρονικές περιόδους που διέμενε στην Αθήνα ήταν το κέντρο αναφοράς των συγχωριανών του.

    Ήταν λάτρης του παραδοσιακού δημοτικού τραγουδιού το οποίο τραγουδούσε πολύ ωραία και ήταν η αιτία και ο δάσκαλος πολλών νεώτερων Αυλωνιτών που τραγουδούν σήμερα τέτοια τραγούδια.

    Χαρακτηριστικές ήταν οι κρασοπαρέες  του με όλους τους συγχωριανούς του στην διάρκεια των οποίων ακολουθούταν και το έθιμο του «κουπαριού». Οι παρέες αυτές διακρίνονταν για την μεγάλη διάρκεια τους και την τυπολατρία στην τήρηση των άγραφων νόμων της διαδικασίας του τραπεζιού. Έχουν μείνει αξέχαστες οι παρέες του Γιάννη της περιόδου 1955-1965 με τους αρκετά μεγαλύτερους στην ηλικία  Παναγιώτη Πανόπουλο (Πάπα), Αριστείδη Καρατζά, Διαμαντή Καρανδρέα, Αριστείδη Γεωργακά, Αναστάσιο Σκλάβο, Γέωργιο Κανελλόπουλο(Πέκο) κ.α.

   Η ζωή του μπορεί να εμπνεύσει ένα βιβλίο, πολυσέλιδο. Μυριάδες οι εμπειρίες του. Και τα βιώματα του. Πέρασε τη ζωή το μέσα από πολλά καμίνια. Πρωταγωνίστησε σε μια ε­ποχή που ερχότανε απ' το παρελθόν χωρίς να καταλήγει στο παρόν. Θα συνεχίζεται εσαεί. Η μοίρα του Ελληνισμού δεν αλλάζει. Ο Γιάννης Παπαγεωργίου έζησε τη ζωή του μέσα α­πό αντιφατικές περιπλανήσεις: Οδυσσέας που έφτασε στην Ιθάκη του χωρίς συντρόφους.